Tóm lược cốt lõi. Quy trình Mendeley hiện nay nên tách thành hai phần: Mendeley Reference Manager để quản lý thư viện và Mendeley Cite để chèn trích dẫn trong Microsoft Word. Tài liệu chính thức của Mendeley cho biết Mendeley Cite hỗ trợ Microsoft 365, Word Online, Word 2016 trở lên và ứng dụng Word trên iPad; add-in có thể chèn một hoặc nhiều nguồn, đổi citation style và tạo bibliography ngay trong Word.
1. Cài đặt đúng công cụ
- Tạo/đăng nhập tài khoản Mendeley.
- Cài Mendeley Reference Manager từ trang chính thức.
- Trong Word, cài Mendeley Cite từ Microsoft AppSource hoặc mở từ thẻ References nếu add-in đã có.
- Đăng nhập cùng tài khoản để tải thư viện đã đồng bộ.
Không nên áp dụng ảnh hướng dẫn của Mendeley Desktop đời cũ cho Word 365: vị trí nút và workflow đã thay đổi.
2. Nhập tài liệu nhưng phải kiểm tra metadata
Có thể kéo PDF vào thư viện, nhập RIS/BibTeX hoặc dùng Web Importer. Sau khi nhập, luôn kiểm tra tác giả, năm, tiêu đề, tạp chí/sách, volume, issue và DOI. PDF scan hoặc metadata kém có thể tạo lỗi. Với tên châu Á, cần kiểm tra family name/given name vì lỗi đảo họ tên sẽ đi thẳng vào citation.
3. Tổ chức thư viện theo quy trình nghiên cứu
- 00_Core: lý thuyết và công trình nền tảng.
- 01_Review: review, systematic review, meta-analysis.
- 02_Method: phương pháp, thang đo, dữ liệu.
- 03_Evidence: nghiên cứu thực nghiệm trực tiếp.
- 90_ToRead / 99_Excluded: chưa đọc / đã loại.
Với tài liệu quan trọng, nên ghi 6 dòng: câu hỏi, phương pháp, mẫu, kết quả, hạn chế và “tôi sẽ dùng nguồn này ở đoạn nào”. Đây là bước biến thư viện thành dữ liệu nghiên cứu chứ không chỉ là kho PDF.
4. Chèn citation và bibliography trong Word
- Đặt con trỏ tại vị trí cần cite.
- Mở Mendeley Cite, tìm theo tác giả/tiêu đề.
- Chọn một hoặc nhiều nguồn và Insert citation.
- Chọn style mà trường/tạp chí yêu cầu.
- Insert Bibliography khi bản thảo đã ổn định.
Mendeley Cite hỗ trợ cả một số style dùng footnote. Tuy nhiên, phần mềm không phải nguồn thẩm quyền về quy tắc citation; luôn đối chiếu hướng dẫn chính thức của tạp chí hoặc cơ sở đào tạo.
5. Checklist trước khi nộp
- In-text citation và bibliography khớp nhau.
- DOI đúng bài, không phải correction/supplement.
- Tên tác giả và dấu diacritics hiển thị đúng.
- Tài liệu cùng tác giả/cùng năm được phân biệt đúng.
- Không sửa bibliography bằng tay quá sớm vì refresh có thể ghi đè.
Hàm ý ứng dụng
Giá trị lớn nhất của Mendeley không nằm ở tự động hóa dấu chấm/phẩy mà ở việc biến tài liệu tham khảo thành một hệ thống dữ liệu có thể kiểm tra. Một thư viện sạch giúp đổi journal, cập nhật literature review và cộng tác nhiều tác giả với ít lỗi hơn.
◉ 0 Thảo luận Khoa học